Lights

Krachttraining bij jongeren

Kracht is een belangrijke lichamelijke basiseigenschap die niet alleen het dagdagelijks functioneren faciliteert maar ook een impact kan hebben op blessurepreventie en de factoren die prestatie beïnvloeden binnen verschillende sportdisciplines (figuur 1).

                                                                       Fig. 1 Kracht als de motor achter de basiseigenschappen die prestatie bepalen (Faigenbaum et al. 2016).

 

De maximale kracht die een individu kan ontwikkelen stijgt progressief met de leeftijd (zie figuur 2) waarbij er een sterke dissociatie ontstaat tussen jongens en meisjes tijdens de puberteit. De krachttoename is immers afhankelijk van de productie van het mannelijke geslachtshormoon testosteron, wat een eiwitopbouwende werking heeft.

 

                                                                                       Fig. 2 Evolutie van kracht in functie van de leeftijd (in %) van de maximale kracht bij volwassen mannen.

 

Bij het ontwikkelen van kracht moet rekening gehouden worden met groei en biologische rijping. Het skelet van kinderen en adolescenten is minder druk-en buigbestendig, waardoor het passieve bewegingsapparaat in vergelijking met volwassenen een lagere belastbaarheid heeft. Het schadelijke effect van intensieve krachttraining bij jongeren zal dan ook voornamelijk tot uiting komen ter hoogte van het passieve bewegingsapparaat en dit ten gevolge van hetzij een éénmalig trauma, of hetzij herhaalde microtraumata en een langdurige overbelasting. Zo kan een overbelasting van het skelet en/of te sterk uitgesproken nadruk op hypertrofie (spierontwikkeling) op jonge leeftijd resulteren in verstoring van de harmonische groeiontwikkeling door het aantasten van de beenderkernen.

Het feit dat de belastbaarheid van het houdings-en bewegingsapparaat kleiner is bij jongeren, is echter geen reden om krachtontwikkeling bij jongeren niet te oefenen en te stimuleren. De problematiek situeert zich voornamelijk in een juiste dosering van de aangeboden prikkels alsook in een correcte technische uitvoering van de krachtoefeningen. Zo treden meer dan 40% van de blessures ten gevolge van krachttraining op in een thuissituatie, op het moment dat kinderen niet begeleid worden.

Omtrent het effect van training op krachtontwikkeling bij kinderen en jongeren bestaat vrij veel controverse. Dit is vooral gerelateerd aan het gegeven dat groei en maturatie eveneens een invloed hebben op krachtontwikkeling waardoor het additionele effect van training in de krachtwinst soms moeilijk te bepalen is. Tot in de jaren ’80 heerste de opinie dat krachttraining slechts zinvol was vanaf de puberteit, daarbij verwijzend naar het determinerend effect van het mannelijke geslachtshormoon testosteron. Sluitend wetenschappelijk bewijs werd hier echter niet voor gevonden en deze visie werd dan ook eerder ingegeven vanuit intuïtief aanvoelen. Vaak werd in wetenschappelijke studies een geringere krachtwinst gevonden bij jongeren in vergelijking met volwassenen maar hierbij dient de kanttekening gemaakt te worden dat de oefenmodaliteiten verschilden tussen beide groepen.

Meer recente onderzoeken tonen aan dat kinderen/jongeren effectief in staat zijn om het krachtpotentieel via krachttraining te bevorderen boven het groei-en maturiteitsgebonden niveau. Een belangrijke factor hierbij is het nastreven van voldoende belastingsintensiteit, vergelijkbaar met klassieke krachtprogramma’s die voorgeschreven worden voor volwassenen. Het dient echter opgemerkt te worden dat de krachtwinst bij jongeren minder gepaard gaat met hypertrofie (een toename in spierdikte, spiervolume), maar eerder het resultaat is van een betere coördinatie en een toename van spieractiviteit (i.e., neuromusculaire adapataties). Een uitgesproken toename in spiermassa door hypertrofie zal pas echt tot uiting komen eens de biologische rijping voldoende is waarbij de productie van mannelijke geslachtshormonen een determinerende factor rol speelt. Bijgevolg is het periodiseren van krachttraining bij jongeren sterk afhankelijk van de individuele biologische ontwikkeling en maturiteit. Krachttraining op jonge leeftijd zal ook een preventief effect hebben op het optreden van blessures, vooral wanneer in georganiseerde en competitieve vorm sport beoefend wordt. Zo zal de toename van kracht de spieren en pezen zodanig versterken dat het absorptievermogen bij plotse bewegingen verbeterd wordt. Bovendien zal het spierevenwicht rond de gewrichten verbeteren wat eveneens een blessurepreventief effect heeft.


Onderliggende pagina's:

Algemene richtlijnen
Vraag & Antwoord

Contacteer ons Privacy Cookies Gebruiksvoorwaarden